آموزش رفع ارور 502 Bad gateway

علت ارور 502 Bad gateway و راهکار های رفع این ارور!

وقتی در اینترنت به گشت و گذار می پردازید ممکن است در باز کردن سایت ها گاهی با خطا هایی رو به رو شوید که نشان دهنده مشکلی در ارتباط بین مرورگر و سرور سایت می باشد.

این پیام ها عموما به عنوان HTTP Status Codes معرفی می شوند.

یکی از شناخته شده ترین نوع از این خطا ها ارور 502 Bad Gateway می باشد. این خطا وقتی نمایش داده می شود که مرورگر قادر به دریافت یک پاسخ معتبر از سروری که درخواست را پردازش می کند نباشد.

به بیان ساده تر در مسیر انتقال درخواست از کاربر به سرور اصلی سایت، یک سرور واسط وجود دارد که نمی تواند پاسخ مناسبی از سرور بعدی دریافت کند و به کاربر تحویل دهد بنابراین این خطا نمایش داده خواهد شد.

در معماری سایت های قدیمی و سنتی شیوه ی کار به این صورت بود که وقتی کاربری یک آدرس سایت را در مرورگر وارد می کرد فرآيند هایی در پس زمینه اجرا می شد تا پاسخ دریافت شود و به کاربر نمایش داده شود:

– کاربر آدرس سایت را در مرورگر وارد می کرد.

– مرورگر درخواست HTTP ارسال می کرد.

– درخواست از طریق شبکه اینترنت به سرور مقصد منتقل می شد.

– سرور درخواست را پردازش می کرد.

– پاسخ را که شامل فایل های صفحه وب بود به مرورگر ارسال می شد.

– مرورگر صفحه را به کاربر نشان می داد.

در شیوه های سنتی روش کار همیشه به این صورت بود و این خطا دیده نمی شد و طبیعی بود که اگر مشکلی در سرور وجود داشت یا مرورگر نمی توانست درخواست ها را ارسال کند یا سرور پاسخ صحیح برگرداند خطاهای دیگری مانند  500 , 503 , 403 و … نمایش داده می شد.

امروزه در بسیاری از وب سایت های مدرن مسیر ارتباطی به این شکل ساده بین مرورگر و سرور نیست و در واقع ممکن است چندین سرور در مسیر وجود داشته باشند.

عموما شرکت ها برای افزایش سرعت, امنیت و مقیاس پذیری از چندین لایه مختلف در مسیر درخواست کاربر استفاده می کنند.

برای مثال می تواند بین درخواست کاربر تا سرور لایه هایی مانند CDN , Load Balancer , Reverse Proxy , Web Server , Application Server و Database Server قرار گرفته باشد.

در این معماری هر سرور نقش خاصی دارد و طبیعی هست که اگر خطایی رخ دهد و یکی از این لایه ها نتواند به درستی به وظیفه خود عمل کند شما با خطای 502 Bad Gateway رو به رو خواهید شد.

در این مقاله می خواهیم علت های رایجی که باعث بروز این خطا می شود را خدمت شما توضیح دهیم.

علت های رایج خطای 502 Bad Gateway:

همانطور که گفته شد این خطا می تواند علت های بسیار مختلفی داشته باشد اما به چند علت رایج تر اشاره خواهیم کرد.

1- فشار بیش از حد روی سرور:

یکی از رایج ترین علت هایی که باعث این خطا می شود فشار بیش از اندازه روی منابع سرور مانند RAM و CPU می باشد.

وقتی سرور قدرتی برای پاسخگویی به درخواست ها نداشته باشد این خطا رخ می دهد چون نمی تواند دیگر درخواست های جدید را پاسخ دهد.

محدود بودن منابع سرور , حملات DDOS , کمپین های تبلیغاتی و … از علت هایی هست که می تواند منابع سرور را درگیر کند و باعث بروز این خطا شود.

2- توقف سرویس های بک اند:

توقف سرویس های بک اند به وضعیتی گفته می شود که در آن یکی از سرویس های پردازشی که باید پاسخی تولید کند و برای وب سرور بفرستد فعال نباشد! در این شراط وب سرور درخواست کاربر را دریافت کرده اما هنگام ارسال آن به سرویس بک اند با مشکل رو به رو می شود.

این وضعیت نشان دهنده این است که سرور بالادستی که باید وظیفه پاسخگویی را داشته باشد و پاسخ را تولید کند در دسترس نیست یا پاسخ معتبر ارسال نمی کند و در نتیجه این چرخه ارتباطی میان سرور ها دچار اختلال می شود.

از آنجا که وب سرور در این شرایط نمی تواند پاسخ کامل را تولید کند در نهایت یک پیام خطا به شکل Bad Gateway برای کاربر نشان داده خواهد شد که نشان دهنده بروز خطا می باشد.

سرویس‌ های بک‌ اند می‌توانند شامل انواع مختلفی از برنامه‌ ها و سرویس‌ ها باشند. برخی از رایج‌ ترین آن‌ ها عبارتند از:

– موتور اجرای زبان برنامه‌ نویسی مانند PHP

– سرویس‌ های Node.js

– برنامه‌ های Python مانند Django یا Flask

– برنامه‌ های Java

– سرویس‌ های پردازش API

– سیستم‌ های مدیریت صف (Queue)

– سرویس‌ های پردازش داده

بنابراین در بسیاری از وب‌ سایت‌ های مدرن، وب سرور به تنهایی قادر به تولید پاسخ نهایی نیست و برای انجام این کار باید با چندین سرویس بک‌ اند در ارتباط باشد.

3- پیکربندی اشتباه سرور:

در وب سایت هایی با معماری های جدید و مدرن وب سرور به تنهایی مسئول پردازش تمام درخواست ها نیست! در واقع این سرور درخواست های کاربران را به سرویس های دیگر ارسال می کند تا پردازش های مورد نیاز انجام شود.

این سرویس ها می تواند موتور اجرای زبان برنامه نویسی, سرور اپلیکیشن و سرویس های API یا … باشد.

برای اینکه ارتباط به درستی برقرار شود باید تنظیمات مربوط به اتصال میان سرویس ها در فایل های پیکربندی سرور مشخص می شود این تنظیمات تعیین می‌ کنند که درخواست‌ ها از چه طریقی و به کدام سرویس ارسال شوند.

اگر این تنظیمات به درستی تعریف نشده باشند، وب سرور ممکن است نتواند درخواست‌ ها را به مقصد مناسب هدایت کند. در چنین شرایطی، فرآیند پردازش درخواست کامل نمی‌ شود و پاسخ مناسب برای کاربر تولید نخواهد شد.

پیکربندی سرور یکی از حساس‌ ترین بخش‌ های مدیریت زیرساخت سایت محسوب می‌ شود. حتی یک تغییر کوچک در تنظیمات سرور می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر عملکرد کل سیستم داشته باشد. به همین دلیل مدیران سرور معمولا هنگام تغییر فایل‌های کانفیگ با دقت بسیار بالا عمل می‌ کنند و حتما یک نسخه بک آپ جایگزین برای شرایطی که تغییرات به شکل ایده آل پیش نرفت داشته باشند.

از آنجا که این فایل‌ها مستقیما رفتار سرور را کنترل می‌ کنند، هرگونه اشتباه در تعریف مسیر ها، پارامتر ها یا نحوه ارتباط سرویس‌ ها می‌تواند باعث ایجاد اختلال در عملکرد سایت شود و خطای Bad Gateway شوند.

4- تایم اوت بین سرورها:

در سیستم های امروز و بزرگ چندین هزار درخواست ممکن است در لحظه به طور همزمان پردازش شوند.

اگر یک سرور مجبور باشد برای مدت طولانی منتظر پاسخ سرور دیگر بماند تعداد زیادی از پردازش ها در حالت انتظار باقی می ماند و این وضعیت باعث افزایش مصرف حافظه , افزایش زمان پاسخ دهی و کاهش ظرفیت پردازش درخواست ها می شود.

به همین دلیل تعیین بازه زمانی مشخص برای انتظار پاسخ به سرور ها کمک می کند تا منابع خود را بهتر مدیریت کنند.

مدت زمان تایم‌ اوت باید به گونه‌ ای تنظیم شود که تعادل مناسبی میان سرعت پاسخ‌ دهی و پایداری سیستم ایجاد کند.

اگر این زمان بسیار کوتاه باشد، ممکن است ارتباطات شبکه‌ ای که کمی بیشتر زمان نیاز دارند به سرعت قطع شوند. از طرف دیگر اگر این زمان بیش از حد طولانی باشد، منابع سرور برای مدت زیادی در حالت انتظار باقی می‌ مانند.

اگر این مورد به درستی تنظیم نشود و قبل از پاسخگویی درخواست توسط یک سیستم خطای تایم اوت رخ دهد و نتواند وظیفه پردازشی خود را به شکل درست در زمان مقرر پاسخ دهد باعث رخ دادن خطای 502 Bad Gateway می شود.

بنابراین در زمانی که خطای 502 Bad Gateway رخ می دهد باید تنظیمات مربوط به تایم اوت بین سرویس ها چک شود تا یک تنظیم اشتباه در اوج مصرف باعث رخ دادن این خطا نشود.

5- مشکلات مربوط به DNS:

بسیاری از کاربران تصور می کنند خطای 502 Bad Gateway صرفا یک خطای داخلی سرور می باشد که اجزای مختلف سرویس ها نمی تواند به درستی به وظیفه خود عمل کند.

اما در واقع اگر رکورد های DNS به درستی تنظیم نشده باشد یا در فرآيند ترجمه نام دامنه به IP مشکلی ایجاد شود ممکن است سرور ها نتوانند آدرس مقصد را پیدا کنند و در این شرایط درخواست ها به درستی مسیریابی نمی شود و ارتباط بین سرور ها با اختلال رو به رو می شود.

در نتیجه سروری که درخواست را دریافت کرده نمی تواند پاسخ مناسب از سرور مقصد دریافت کند و ارتباط بین پردازش درخواست ها متوقف می شود.

در برخی زیرساخت‌ ها این وضعیت ممکن است در نهایت به نمایش پیام‌ هایی مانند Bad Gateway منجر شود، زیرا سرور واسطه نمی‌تواند پاسخ معتبر از سرور بالادستی دریافت کند.

در زیرساخت‌ هایی که از چندین سرور یا سرویس مختلف استفاده می‌ کنند، این مشکلات مربوط به DNS هم باعث این خطا خواهد شد پس بنابراین باید از اینکه ارتباط بین سرویس های مختلف و سرور ها از بابت DNS درست شکل گرفته است اطمینان حاصل کنید.

6- مشکلات مربوط به CDN:

گاهی کاربران برای افزایش سرعت سایت و کاهش TTFB و یا حتی مخفی کردن ای پی اصلی سرور خود تمایل دارند تا از CDN استفاده کنند.

زمانی که یک سایت از CDN استفاده می کند درخواست کاربر دیگر مستقیم به سرور اصلی ارسال نمی شود و ابتدا وارد سرور های cdn خواهد شد. این سرور به عنوان یک واسطه عمل می کند و در صورت نیاز درخواست ها را به سرور اصلی منتقل می کند.

به همین دلیل cdn عموما در نقش Reverse Proxy نیز فعالیت می‌ کند.

از آنجا که چنین ساختاری یک لایه اضافی میان کاربر و سرور اصلی ایجاد می کند ارتباط بین دو بخش به صورت غیرمستقیم انجام می شود.

در نتیجه اگر در فرآیند ارتباط میان سرور و cdn اختلالی ایجاد شود ممکن است درخواست کاربر به درستی پردازش نشود و در برخی شرایط منجر به نمایش پیام هایی نظیر 502 Bad Gateway شود.

نحوه بررسی و حل مشکل 502 Bad Gateway:

برای بررسی و حل مشکل خطای 502 Bad Gateway باید مواردی که به عنوان علت خطا ذکر شد مورد بررسی قرار بگیرد یعنی ابتدا بررسی کنید سرور تحت فشار نباشد یا سرویس ها بک اند به درستی در دسترس باشد.

همچنین موارد مربوط به DNS ها و CDN چک شود.

اما گاهی علت های این خطا آنقدر ها هم پیچیده نیست چون می تواند به صورت موقت ایجاد شده باشد و به علت اختلال میان مرورگر و سرور رخ داده باشد برای بررسی این موضوع باید چند قدم انجام شود.

1 – رفرش کردن سایت:

ساده ترین و ابتدایی ترین کاری که می توانید در برخورد با این خطا انجام دهید رفرش سایت می باشد.

ابتدا سایت را یک بار رفرش کنید. برای انجام این کار کلید های Ctrl + F5 را فشار دهید. در این حالت سایت مجددا بارگزاری می شود سپس نتیجه را بررسی کنید.

بهتر است برای تست مرورگر را در حالت private باز کنید تا هیچ کش بر روی صفحه اعمال شده نباشد و تست بگیرید.

اگر حل شد می توانید با پاک کردن کش مرورگر مجدد برای تست سایت اقدام کنید.

تغییر مرورگر هم در این شرایط می تواند گزینه خوبی باشد و با مرورگری که تا کنون سایت را باز نکردید نسبت به باز کردن سایت و بررسی آن اقدام کنید.

2- غیرفعال کردن سرویس های تغییر آی پی

اگر شما در زمان باز کردن سایت از سرویس ها و نرم افزار های تغییر ای پی استفاده می کنید می تواند هنگام بارگذاری سایت با این ارور مواجه شوید.

ابتدا این نرم افزار ها را قطع کنید سپس مجدد سایت را باز کنید خیلی از مواقع با قطع کردن این سرویس ها ارتباط به حالت عادی برمیگردد و خطا رفع می شود.

3- خاموش و روشن کردن مودم:

در قدم بعدی می توانید برای تست مودم خود را خاموش و روشن کنید! گاهی ممکن است ارتباط شبکه شما دچار مشکل شده باشد یا ای پی اختصاص داده شده به اتصال اینترنت با مشکل رو به رو باشد.

در چنین شرایطی می توانید مودم را برای چند دقیقه خاموش کرده و سپس روشن کنید. 

این کار معمولا اتصال اینترنت مجدد برقرار می شود و ای پی جدیدی به سیستم شما اختصاص داده می شود و اگر مشکل از اینترنت و شبکه شما بوده باشد با این تغییر حل خواهد شد.

4- خاموش کردن فایروال:

در مواردی دیده شده است که تنظیمات مربوط به فایروال سرور ها ممکن است باعث مسدود شدن برخی ارتباطات شبکه ای شود.

اگر فایروال ارتباط میان سرور ها یا درخواست های کاربران را به اشتباه مسدود کند ممکن است در فرآیند انتقال درخواست ها اختلال ایجاد شود.

برای بررسی این موضوع می توان فایروال سرور را به صورت موقت غیرفعال کرد سپس عملکرد سایت را مورد ارزیابی قرار داد.

اگر بعد از غیرفعال شدن فایروال مشکل برطرف شد احتمالا تنظیمات فایروال نیاز به بازبینی و اصلاح دارد.

در نظر داشته باشید حتما باید فایروال بعد از انجام آزمایش و تست هایی که می گیرید فعال شود چون ممکن است باعث بروز رخنه امنیتی شود.

5- فایل htaccess:

فایل .htaccess نقش مهمی در مدیریت تنظیمات وب سرور دارد. این فایل می‌تواند قوانین مختلفی برای بازنویسی آدرس‌ ها، هدایت درخواست‌ ها یا اعمال محدودیت‌ های امنیتی تعریف کند.

اگر در این فایل کد های نادرست یا ناسازگار وجود داشته باشد، ممکن است فرآیند پردازش درخواست‌ ها دچار اختلال شود.

بنابراین یکی از مواردی که باید بررسی شود، محتوای فایل htaccess. است. در صورت مشاهده کد های غیرضروری یا اشتباه، بهتر است آن‌ ها را اصلاح یا موقتا حذف کرده و عملکرد سایت را مجددا بررسی کنید.

6- بررسی در زمان دیگر:

در بسیاری از موارد خطای 502 یک اختلال موقتی است که پس از مدت کوتاهی برطرف می‌ شود.

این مشکل ممکن است به دلیل فشار زیاد روی سرور، اختلال کوتاه‌ مدت در شبکه یا بروز رسانی سیستم‌ های سرور ایجاد شده باشد.

اگر روش‌ های گفته شده نتیجه‌ ای نداشت، بهتر است مدتی صبر کنید و در زمان دیگری دوباره سایت را بررسی کنید. در بسیاری از مواقع این خطا بدون نیاز به انجام اقدام خاصی رفع می‌ شود و سایت دوباره در دسترس قرار می‌گیرد.

7- اطلاع به مدیران سایت:

اگر شما مدیر وب سایت نیستید و صرفا یکی از کاربران سایت می باشید و مداوم با این خطا رو به رو می شوید بهتر است به مدیر سایت اطلاع دهید تا این موضوع را بررسی و رفع کند.

برای ارتباط با مدیر یک سایت عموما بخش تماس با ما در سایت ها وجود دارد که می توانید از شماره های تماس یا ایمیل آگاهی پیدا کند و درخواست خود را مبنی بر وجود مشکل مطرح کنید.

8- اطلاع به شرکت هاستینگ:

در نهایت اگر شما مدیر وب سایت هستید و با روش هایی که خدمت شما عرض شد مشکل برطرف نشد حتما به پشتیبان سرور یا شرکت هاستینگ خود اطلاع دهید و موضوع را مطرح کنید.

در بسیاری از موارد، مشکلات 502 که به شرکت هاستینگ مربوط هستند، با اصلاح پیکربندی سرور، راه‌اندازی مجدد سرویس‌ ها یا بررسی شبکه برطرف می‌ شوند و کاربران بدون دخالت فنی پیچیده می‌ توانند دوباره به سایت دسترسی پیدا کنند.

بنابراین گاهی حل این مشکل از سمت شما خارج هست و یک شرکت هاستینگ با بررسی سرور های خود می تواند این مشکل را به سادگی حل کند یا راهکار های لازم برای حل مشکل را در اختیار شما قرار دهد.

امیدواریم این آموزش مورد توجه شما قرار گرفته باشد.